Szkoła Podstawowa nr 3 im. Jana Brzechwy w Morągu
sp3 >> szkoła, patron, miasto >> piekne miasto morąg
HISTORIA Początki naszego miasta sięgają XIII wieku. W 1327 roku osada rozbudowana przez Krzyżaków otrzymała prawa miejskie. Od tego czasu Morąg stał się siedzibą krzyżackich urzędników. W 1410 r. miasto zostało opanowane przez wojska Władysława Jagiełły, który po wygranej bitwie pod Grunwaldem zmierzał na Malbork. Do 1461 roku Morąg należał do antykrzyżackiego Związku Pruskiego i podlegał królowi polskiemu, następnie znów został przejęty przez Zakon Krzyżacki. Od 1466 roku miasto stanowiło część Prus Zakonnych, zaś po sekularyzacji Prus w 1525 roku należało do Prus Książęcych, które były lennem Polski do 1657 r. W tym czasie Morąg staje się siedzibą książęcego starosty, który piastuje władzę nad Morągiem i Miłakowem. Urząd ten sprawują członkowie pruskiej rodziny Dohnów. XVII wiek to czas zniszczeń spowodowanych przemarszem wojsk szwedzkich, epidemią dżumy i wielkim pożarem, który zniszczył większość zabudowy miasta (w tym ratusz i część pałacu Dohnów). W latach 1758-1762 Morąg był okupowany przez wojska rosyjskie. W 1807 roku miasto zajęły oddziały Napoleona i stacjonował tu marszałek Francji Bernadotte, późniejszy król Jan Karol XIV, władca Szwecji i Norwegii. Prawdopodobnie w Morągu przebywał również generał Jan Henryk Dąbrowski. Od XVIII wieku miasto było siedzibą powiatu. W 1945 roku Morąg znalazł się w granicach Polski. NAZWA MIASTA Istnieją hipotezy, że nazwa ta pochodzi od pruskiej nazwy jeziora: Mawrin, Maurin lub Morin (taka interpretację sformułował anonimowy autor dodatku do kroniki Piotra Dusburga z XIV w.). Weyde – autor niemieckiej monografii o Morągu – wysunął hipotezę, że nazwę nadali pierwsi mieszkańcy miasta, którzy przybyli z niemieckiego Harcu (leży tam miasto Mohrungen, dawniej Morungen). HERB Herb powstał w XV wieku. Na złotym tle widać pielgrzyma w czarnej szacie, przepasanej białym pasem, który w jednej ręce dzierży kij z zawieszoną na nim tykwą z wodą, w drugiej dłoni trzyma białą muszlę. Wędrowiec stoi na zielonej murawie. Godło otoczone jest czarną obwódką. SŁAWNI MORĄŻANIE -burmistrz Marcin Gotschalk podpisał w roku 1446 akces Morąga do Związku Pruskiego. -mieszczanin Salomon w imieniu mieszkańców Morąga odczytał tekst przysięgi na wierność Kazimierzowi Jagiellończykowi w roku 1454. -w XVII i XVIII wieku wielką rolę w Morągu odgrywała rodzina Obuchów. Rodzina wydała kilku znakomitych rzemieślników - artystów. Ich dziełem były wspaniałe organy w wielu kościołach (także w Morągu). Jeden z Obuchów był głośnym misjonarzem w Indochinach w XVIII wieku. Drugiemu, architektowi powierzono w początkach XIX w. kierownictwo odbudowy kompleksu zabudowań zamku krzyżackiego w Malborku. -Abraham Calovius(1612-1686)-wybitny teolog, profesor uniwersytetu w Wittemberdze. -Jan Gottlieb Willamovius (1736-1777) -poeta, humanista, współczesny Herderowi poeta. - JOHANN GOTTFRIED HERDER (1744-1803) [najbardziej znany mieszkaniec Morąga] wybitny myśliciel, pisarz, filozof, przedstawiciel społeczno-filozoficznej i literackiej myśli Oświecenia. -Karol Rautenberg -otworzył pierwszą w Morągu księgarnię. -Karol Harich -protoplasta znanej rodziny wydawców i pisarzy, założył w mieście drukarnię w 1832 r. ZABYTKI - mury obronne, gotyckie z XIV-XV wieku; - skrzydło północno-wschodnie zamku krzyżackiego, gotyckiego z XIV wieku, odbudowane w 1584 roku, przebudowane w 1815 roku, (obecnie w trakcie odbudowy), mury obronne i fosa z XIV wieku. - ratusz gotycki wybudowany w 1444 r., odrestaurowany w 1843 roku, odbudowany po zniszczeniach wojennych w latach 1948-1953, ponownie odrestaurowany w latach 2003-2006. - kościół parafialny gotycki z 1303-1331 roku, przebudowany w końcu XV-XVI wieku. - pałac magnackiej rodziny Dohnów z 1562-1571 roku, przebudowany w stylu barokowym przez Hindersina w latach 1717-1719, obecnie siedziba Muzeum Herdera i Muzeum Warmii i Mazur. - armaty francuskie, pochodzące z wojny francusko-pruskiej (1870-1871) - zabytkowe wieże ciśnień - w obrębie miasta przy ul. Dąbrowskiego znajduje się pomnik i jeden z największych w Polsce cmentarzy żołnierzy Armii Radzieckiej oraz trzy inne cmentarze – ewangelicki, polski, i niemiecki, a przy ulicy Żeromskiego cmentarz żydowski. CIEKAWOSTKI • Na zamku w Morągu zmarł w 1470 roku Wielki Mistrz Krzyżacki Henryk Reiss von Plauen. • W czasie epidemii dżumy z lat 1709-1711 w okręgu morąsko-miłakowskim zmarło 860 osób. We wsi, należącej do miasta Morąg, noszącej wówczas nazwę Stary Raj zmarli wszyscy mieszkańcy. Opustoszałe domostwa zniszczały a po wsi nie został ślad. • W 1557 roku nad Morągiem szalała ulewa, która zalała miasto, a grad wielkości kurzych jaj wyrządził wielkie szkody. • W 1818 roku podczas trzęsienia ziemi runęła wieża kościoła. • Do końca XVIII wieku w mieście odbywały się procesy czarownic. We wschodnim skrzydle murów obronnych miasta wznosiła się baszta zwana \\\"wieżą czarownic\\\". • W roku 1867 prywatny właściciel – za zgoda władz miasta – osuszył Jezioro Morąskie, znajdujące się z południowej strony miasta. Tym samym powstało Rozlewisko Morąskie. • W Morągu bywał Józef Ignacy Kraszewski, najpłodniejszy polski pisarz, autor Starej Baśni, który w naszym mieście umieścił akcję wielu swoich książek historycznych. • Zmarły w Morągu Zbigniew Nienacki nawiązywał w swoich powieściach do miasta, w morąskim Ratuszu rozgrywa się ważny wątek powieści Pan Samochodzik i Niewidzialni.